Geometria, zbieżność

Do prawidłowego działanie układu kierowniczego konieczne jest ustawienie kilku kątów, aby układ mógł działać prawidłowo. Oto niektóre z kątów, na które warto zwrócić uwagę:

Zbieżność


Mianem zbieżności możemy określić różnice odległości pomiędzy obręczami kół mierzonej z przodu i z tyłu krawędzi obręczy. Pomiaru tego dokonuje się w płaszczyźnie poziomej równoległej do podłoża, przechodzącej przez środek obrotu kół.

Rozróżnić możemy:
• zbieżność dodatnią gdy koła skierowane są do wewnątrz patrząc z góry Pojazdu,
• zbieżność ujemną (rozbieżność), kiedy koła skierowane są na zewnątrz,
• zbieżność całkowitą będącą sumą zbieżności połówkowych kół (z zachowaniem znaku).


Nieprawidłowe ustawienie zbieżności w samochodzie powoduje pogorszenie stabilności prowadzenia pojazdu oraz znaczne skrócenie żywotności ogumienia.

Kąt pochylenia koła

Kąt pochylenia koła to kąt zawarty pomiędzy płaszczyzną koła a prostą pionową prostopadłą do płaszczyzny podstawy.

Rozróżniamy pochylenie dodatnie i ujemne. Pochylenie ujemne występuje wtedy gdy koło skierowane jest do wewnątrz patrząc z tyłu lub z przodu pojazdu, natomiast pochylenie dodatnie występuje wtedy gdy koło pochylone jest na zewnątrz.


W tylnych kołach napędzanych prowadzonych osią sztywną mają pochylenie równe 0° natomiast koła prowadzone na wahaczach mają niewielkie pochylenie ujemne. Wartość kąta pochylenia kół jednej osi nie powinna przekraczać 0.5°. Zbyt duża wartość kąta pochylenia powoduje to szybsze zużywanie się opon pojazdu oraz nadmierne obciążenie łożysk piasty oraz „ściąganie” pojazdu w bok.

Obecnie w większości samochodów regulacja kąta pochylenia koła sprowadza się do wymiany wadliwej części, która powoduje złe jego ustawienie.

Kąt pochylenia sworznia zwrotnicy


Jest to kąt jaki tworzy sworzeń zwrotnicy z prostą pionową prostopadła do powierzchni podłoża mierzony wzdłuż osi poprzecznej pojazdu. W przypadku pojazdów ze sworzniami kulistymi (przegubami) jest to prosta przebiegająca przez oś obrotu tych sworzni podczas skrętu. Odległość punktów utworzonych przejściem przez płaszczyznę jezdni osi: sworznia zwrotnicy i pochylenia koła nazywa się promieniem zataczania. Promień zataczania określa się jako dodatni jeżeli punkty przecięcia tych osi leżą poniżej płaszczyzny jezdni. Natomiast jako ujemy jeżeli leżą powyżej. W nowoczesnych pojazdach stosowany jest ujemny promień zataczania dzięki czemu możliwa jest jazda na wprost podczas hamowania nawet kiedy zostanie uszkodzony jeden z obwodów hamulcowych.

Kąt wyprzedzenia sworznia zwrotnicy


Jest to kąt mierzony pomiędzy osią pionową prostopadłą do płaszczyzny podłoża, a osią jaką tworzy sworzeń zwrotnicy ale mierzony wzdłuż osi podłużnej pojazdu. Kąt ten określa się jako dodatni (wyprzedzenie sworznia zwrotnicy) jeżeli punkt przecięcia osi sworznia z jezdnia znajduje się przed punktem styku opony z jezdnią. Natomiast ujemy (kąt opóźnienia sworznia zwrotnicy) występuje wtedy gdy w przypadku gdy punkt przecięcia osi sworznia zwrotnicy z jezdnią występuje za punktem styku opony z jezdnią. Prawidłowe ustawienie kąta wyprzedzenia sworznia zwrotnicy pozwala na samoczynne powrócenie kół samochodu do pozycji jazdy na wprost po wykonaniu skrętu np. po pokonywaniu zakrętu.